โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ

ศูนย์การพัฒนาพื้นที่ชายแดนอันเนื่องมาจากพระราชดำริ จังหวัดอุบลราชธานี

ที่ตั้งโครงการ

บ้านทุ่งสมเด็จ หมู่ที่ ๑๗ ตำบลโดมประดิษฐ์ อำเภอน้ำยืน จังหวัดอุบลราชธานี

เริ่มโครงการเมื่อ

เว็บไซต์ของโครงการ

โดย

กรมทหารราบที่ 6
ที่อยู่ : ค่ายสรรพสิทธิประสงค์ อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี
กองพลทหารราบที่ 6
ที่อยู่ : บ้านโสกเชือก ตำบลโพธิ์สัย อำเภอศรีสมเด็จ จังหวัดร้อยเอ็ด
โทรศัพท์ : 043-563050-1 ต่อ 25515
เว็บไซต์ : http://www.6thinfdiv.org/
กองทัพภาคที่ 2
ที่อยู่ : ค่ายสุรนารี ตำบลโพธิ์กลาง อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา
เว็บไซต์ : http://www.army2.mi.th/

วัตถุประสงค์

            จัดตั้งเพื่อช่วยเหลือราษฎรในพื้นที่ให้มีที่ทำกินเป็นของตนเอง โดยระบบของ สำนักงานการปฏิรูปที่ดิน ในการดำเนินงานโครงการ เพื่อเป็นการส่งเสริมการประกอบอาชีพของเกษตรกรและยกระดับ รายได้ของสมาชิก หาแหล่งน้ำเข้าไปในแปลงเกษตรกรรม อบรมส่งเสริมการใช้ที่ดินและน้ำ ให้ได้อย่างสมบูรณ์ จัดระบบส่งในลักษณะการใช้ อย่างจำกัด ปรับปรุงพื้นที่การเกษตร การเพาะปลูกพืชหมุนเวียนให้เกิดรายได้ตลอดปี จัดแปลงเกษตรสาธิตทฤษฎีใหม่ และดำเนินงานตามโครงการเศรษฐกิจ แบบพอเพียงตามแนวพระราชดำริเป็นโครงการที่จัดตั้งไว้ในลักษณะคล้าย ศูนย์ศึกษาพัฒนาตามแนวพระราชดำริต่างๆ ทั้งนี้เพื่อเป็นศูนย์รวมในการสาธิต และศึกษาค้นคว้า ทดลอง ตลอดจนแนวทางการพัฒนา ในการประกอบอาชีพเกษตรกรรมในด้านต่าง ๆ ของราษฎร ให้สามารถแก้ไขปัญหา และนำไปใช้ปฏิบัติได้อย่างเป็นรูปธรรม โดยเป็นการพัฒนาแบบผสมผสานของทุกหน่วยงานที่เข้ารวมกันพัฒนาในทุก ๆ ด้าน เพื่อให้ราษฎรได้รับประโยชน์อย่างสูงสุด

ความเป็นมา

            จังหวัดอุบลราชธานี มีพื้นที่ชายแดนติดต่อกับสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว และประเทศกัมพูชาประชาธิปไตยมีความยาว 380 กิโลเมตร พื้นที่ด้านที่ติดต่อกับประเทศเพื่อนบ้านทั้งสองในส่วนติดต่อกันทางพื้นดิน ลักษณะภูมิประเทศบริเวณชายแดนเป็นพื้นที่ภูเขาที่มีความสลับซับซ้อน ยากแก่การเข้าถึง ลักษณะภูเขาเป็นดินปนหิน มีความลาดเอียงเข้ามาภายในประเทศ ลักษณะดินมีคุณภาพต่ำเป็นทรายค่อนข้างจัด บริเวณพื้นที่ราบเชิงเขามีการชะล้างพังทะลายอยู่ในเกณฑ์สูงเป็นผลทำให้การเพาะปลูกของราษฎรได้ผลน้อยการลงทุนค่อนข้างสูงเป็นสาเหตุให้ประชาชนประกอบอาชีพไม่พอกิน คุณภาพชีวิตต่ำ จึงเกิดการ หักล้างถางป่าบุกรุกพื้นที่ต้นน้ำลำธารเสาะแสวงหาพื้นที่เพาะปลูกเพิ่มขึ้น

             พื้นที่จังหวัดอุบลราชธานี บริเวณชายแดนด้านที่ติดต่อกับสาธารณรัฐประชาธิปไตย ประชาชนลาวและประเทศกัมพูชาประชาธิปไตยในเขตอำเภอน้ำยืน เป็นพื้นที่ภูเขาสูงสลับซับซ้อนเป็นแหล่งต้นน้ำลำธารที่มีความสมบูรณ์ พื้นที่ส่วนนี้มีความสำคัญในทางทหารเป็นอย่างยิ่ง หากฝ่ายหนึ่งฝ่ายใดสามารถมีอิทธิพลเข้าควบคุมไว้ได้แล้ว จะได้เปรียบในยุทธศาสตร์เชิงรุกที่มีความสำคัญต่อการรักษาความมั่นคงตลอดเวลา

            จากความสำคัญของพื้นที่ดังกล่าว จะเห็นได้ว่าในสถานการณ์ที่ประเทศไทยถูกแทรกซึมบ่อนทำลายจากลัทธิ คอมมิวนิสต์ในอดีต พื้นที่ส่วนนี้กลายเป็นฐานที่มั่นกองกำลังติดอาวุธของพรรคคอมมิวนิสต์แห่ง ประเทศไทย อาศัยการสนับสนุนอุปถัมภ์และมีหลังอิงจากประเทศเพื่อนบ้าน ประชาชนชาวไทยที่อาศัยอยู่บริเวณชายแดนได้รับผลกระทบ ถูกรบกวน จับกุม กวาดต้อนลงไปอบรมลัทธิคอมมิวนิสต์ในประเทศเพื่อนบ้าน เช่น เหตุการณ์จับกุมกวาดต้อนราษฎรบ้านแปดอุ้ม ตำบลโดมประดิษฐ์ รวมทั้งเผาบ้านเรือนของราษฎรทั้ง หมู่บ้านประมาณ 80 ครอบครัว เมื่อปลายปี 2520 เป็นต้น

            ถึงแม้สถานการณ์การคุกคามของผู้ก่อการร้ายคอมมิวนิสต์จะคลี่คลายภายหลังปี 2524 แล้ว พื้นที่บริเวณนี้ยังคงถูกคุกคามเข้ายึดครองจากกองกำลังต่างชาติในเวลาต่อมา อีก จะเห็นได้ว่าได้มีการสู้รบกับกองกำลังต่างชาติที่ล้วงล้ำเข้ามายึดครองดิน แดนไทยอย่างรุนแรงในห้วงปี 2527 - 2531 ผลการสู้รบดังกล่าวได้ก่อให้เกิดการสูญเสียชีวิตของเจ้าหน้าที่ สูญเสียทรัพย์สินของราษฎรไทย พื้นที่มีความระส่ำระสาย ประชาชนเกิดความไม่ปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินไม่สามารถออกไปประกอบอาชีพ ห่างไกลหมู่บ้านได้เป็นเวลาหลายปี จึงส่งผลกระทบซ้ำเติมทำให้เกิดปัญหาความอดอยากยากจนเป็นผลต่อเนื่องมาจนถึง ปัจจุบัน
ผลกระทบจาการสู้รบดังกล่าว ทำให้ทรงทราบถึงองค์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงมีพระราชดำริให้กรมชล ประทานทำการก่อสร้างอ่างเก็บน้ำห้วยพลาญเสือ ที่บ้านโนนสูง อ่างเก็บน้ำห้วยจันลา ที่บ้านจันลา ตำบลโดมประดิษฐ์ อำเภอน้ำยืน เพื่อจัดหาน้ำช่วยการเพาะปลูกของราษฎร เริ่มดำเนินการตั้งแต่ปี 2530 เป็นต้นมา การก่อสร้างแล้วเสร็จในปี 2532 พื้นที่อ่างเก็บน้ำทั้งสองแห่งสามารถเก็บน้ำเพื่อการอุปโภคบริโภคและเพื่อ การชลประทานรวมทั้งสิ้น 65 ล้านลูกบาศก์เมตร ต่อมากรมชลประทานได้ทำการก่อสร้างระบบส่งน้ำคลองสายหลัก คลองสายซอย สามารถกระจายน้ำช่วยเหลือการเพาะปลูกของราษฎรตามลุ่มน้ำได้ผลแล้ว ระดับหนึ่ง

            การพัฒนาช่วยเหลือประชาชนในด้านอื่นๆ ส่วนราชการทั้งพลเรือน ตำรวจ ทหาร ได้ทำการช่วยเหลือราษฎรเมื่อครั้งประสบภัย โดยการวางโครงการพัฒนาเบ็ดเสร็จผสมผสานสมบูรณ์แบบ เป็นการก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐานช่วยเหลือประชาชนตามโครงการหมู่บ้านป้องกัน ตนเองชายแดน ดำเนินการต่อเนื่องตั้งแต่ปี 2522 เป็นต้นมา เช่น ทำการจัดตั้งหมู่บ้านรวบรวมราษฎรที่กระจัดกระจายให้เข้ามาอยู่อาศัยรวมกัน เป็นกลุ่มก้อน จำนวน 52 หมู่บ้าน 4,734 ครอบครัว จัดที่ทำกินให้ราษฎรถือครองโดยถูกต้องตามกฎหมาย 8,767 ครอบครัว จัดหาน้ำให้บริโภคใช้สอยโดยการ ก่อสร้างอ่างเก็บน้ำขนาดเล็ก จำนวน 41 โครงการ อบรมการประกอบอาชีพ จัดสร้างสิ่งอำนวยความสะดวกให้ใช้สอย เช่น ปรับปรุงการคมนาคม การศึกษา ให้มีสถานบริการทางด้านการแพทย์ อนามัย พัฒนาจิตใจ พัฒนาคุณภาพชีวิตและจัดระบบรักษาความปลอดภัย เป็นต้น

            จากการพัฒนาพื้นที่ในขั้นต้น ที่ได้สร้างปัจจัยพื้นที่ฐานช่วยเหลือราษฎรดังกล่าวแล้ว เนื่องจากความเดือดร้อนในสถานการณ์ที่ถูกคุกคามด้านความมั่นคงต่อเนื่องหลาย ปี ราษฎรบางส่วนในพื้นที่อำเภอน้ำยืน โดยเฉพาะอย่างยิ่งราษฎรบ้านโนนสูงและบ้านแปดอุ้ม ในปัจจุบันยังไม่สามารถที่จะยืนอยู่บนหลักการพึ่งตนเองได้อย่างสมบูรณ์ ทั้งนี้ เป็นผลต่อเนื่องมาจากการขาดแคลนที่ทำกิน การขาดความรู้ทางวิชาการแนวใหม่ ความจำกัดของดินที่มีคุณภาพต่ำ เป็นต้น

            เพื่อเป็นการช่วยเหลือราษฎรที่เคยประสบภัยและยังไม่สามารถพึ่งตนเองได้จนถึง ปัจจุบัน เพื่อเป็นการขยายผลโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ให้ราษฎรสามารถใช้น้ำทำการเพาะปลูกผลิตอาหารบริโภคได้เองโดยสมบูรณ์ จึงได้พิจารณาจัดทำแผนงานโครงการเพื่อขอรับการสนับสนุนงบประมาณจากคณะ กรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ มาดำเนินการเพื่อยกระดับรายได้และพัฒนาคุณภาพชีวิต ช่วยเหลือราษฎรพื้นที่บริเวณแนวชายแดนให้ทัดเทียมกับหมู่บ้านอื่นๆ

รายละเอียดโครงการ

1. หน่วยดำเนินการ
    1.1 กกล.สุรนารี โดย ร.6 จัดชุดประสานงานประจำศูนย์ ฯ
    1.2 อ.น้ำยืน ฯ เป็นคณะทำงานในการดำเนินการ
    1.3 จว.อ.บ. เป็นคณะกรรมการอำนวยการในการดำเนินงาน
    1.4 ส.ป.ก.อ.บ. เป็นหน่วยงานหลักในการจัดโครงสร้างพื้นฐานเพื่อช่วยเหลือสมาชิก

2. ขอบเขตพื้นที่ดำเนินการ : จำนวน 1,913 ไร่ 1 งาน 11 ตารางวา อยู่ในเขตพื้นที่ บ.ทุ่งสมเด็จ หมู่ที่ 17 ต.โดมประดิษฐ์ อ.น้ำยืน จว.อ.บ.

3. หมู่บ้านเป้าหมาย : บ.ทุ่งสมเด็จ หมู่ที่ 17 ต.โดมประดิษฐ์ อ.น้ำยืน จว.อ.บ.

4. สมาชิกโครงการ ฯ จำนวน ๑๗๓ ครอบครัว ประกอบด้วย
    4.1 บ.ค้อ จำนวน 67 ครอบครัว
    4.2 บ.แปดอุ้ม จำนวน 101 ครอบครัว
    4.3 บ.โนนสูง จำนวน 5 ครอบครัว

กลุ่มอาชีพของราษฎร

กลุ่มอาชีพของราษฎร จำนวน 2 กลุ่ม ประกอบด้วย
    1 กลุ่มเกษตรกรรม
        1.1 ทำนา จำนวน 156 ราย
        1.2 ทำไร่ จำนวน 17 ราย
    2 กลุ่มอาชีพเสริม
        2.1 เลี้ยงเป็ด-ไก่ จำนวน 120 ราย
        2.2 เลี้ยงโค จำนวน 19 ราย
        2.3 เลี้ยงปลา จำนวน 156 ราย
        2.4 ทอผ้าไหม จำนวน 19 ราย
        2.5 ปลูกหม่อนเลี้ยงไหม จำนวน 26 ราย
        2.6 เพาะเห็ด จำนวน 6 ราย
        2.7 ปลูกหญ้ารูซี จำนวน 40 ราย
        2.8 ปลูกพืชผักสวนครัว จำนวน 40 ราย

กรมแผนที่ทหาร ถนนกัลยาณไมตรี แขวงพระบรมมหาราชวัง เขตพระนคร กรุงเทพฯ 10200

Royal Thai Survey Department Kalayanamaitri Rd. Phra Borommaha Ratchawang Pranakron Bangkok Thailand 10200