โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ

โครงการส่งเสริมศิลปาชีพบ้านบ่อเดือนห้า

ที่ตั้งโครงการ

ตำบลโคกภู อำเภอภูพาน จังหวัดสกลนคร

เริ่มโครงการเมื่อ

ปี 2535

เว็บไซต์ของโครงการ

โดย

จังหวัดทหารบกสกลนคร
ที่อยู่ : ค่ายกฤษณ์สีวะรา อ.เมือง ต.ธาตุเชิงชุม จ.สกลนคร 47000
โทรศัพท์ : 042 - 711681
โทรสาร : 042 - 712392
อีเมลล์ : sakonarmy@hotmail.com
เว็บไซต์ : http://www.sakonarmy.com/

วัตถุประสงค์

วัตถุประสงค์
ก) เพื่อสร้างความเป็นเจ้าของโครงการร่วมกันบนพื้นฐานของการพึ่งพาตนเอง
ข) เพื่อสร้างมาตรฐานการผลิตให้สามารถแข่งขันในระดับสากลได้ทั่วโลก

วิสัยทัศน์
โครงการส่งเสริมศิลปาชีพบ้านบ่อเดือนห้าเป็นศูนย์ส่งเสริมอาชีพและคุณภาพชีวิตราษฎร
มุ่งสู่ความเป็นผู้นำในการผลิตผ้าไหมจากหม่อนไหมพันธุ์ไทยแท้

พันธกิจ
ดำเนินการโดยประสานงานกับส่วนราชการในพื้นที่ให้เข้ามามีส่วนร่วมในการช่วยเหลือและ
พัฒนาความรู้ความสามารถให้กับสมาชิกในการพัฒนาฝีมือ ในการผลิตภัณฑ์เพื่อเพิ่มรายได้
ค่าตอบแทนที่สูงขึ้นในแต่ละกลุ่มกิจกรรม

แนวความคิดในการปฏิบัติ
ยึดถือหลักสู้วิกฤตเศรษฐกิจปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของพระบาทสมเด็จ
พระเจ้าอยู่ นำมาประยุกต์ใช้ในโครงการ ฯ

กลยุทธ์
กลยุทธ์ที่ 1 ยุทธศาสตร์การบริหารแบบมีส่วนร่วมชุมชนเข้มแข็ง
1. จัดตั้งองค์กรสมาชิก
2. กำหนดกฎเกณฑ์การบริหารโดยองค์กรสมาชิก
3. สร้างความร่วมมือกับภาครัฐและเอกชน

กลยุทธ์ที่ 2 ยุทธศาสตร์การพัฒนาฝีมือ และผลิตภัณฑ์
1. พัฒนาผลิตภัณฑ์ให้เป็นที่นิยม
2. พัฒนาผลิตภัณฑ์ให้เป็นมาตรฐานและเป็นที่ยอมรับ

กลยุทธ์ที่ 3 ควบคุมคุณภาพการผลิตทุกขั้นตอน
1. ควบคุมการผลิตทุกขั้นตอนให้ได้มาตรฐาน และคุณภาพ

กลยุทธ์ที่ 4 ขยายพื้นที่ปลูกหม่อนเลี้ยงไหม
1. ขยายพื้นที่ปลูกให้คลอบคลุมพื้นที่รับผิดชอบของโครงการ และให้ได้คุณภาพ
2. ขยายกิ่งพันธุ์ต้นหม่อนให้กับสมาชิกไปปลูกที่บ้าน

ความเป็นมา

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ภูมิอดุลยเดชมหาราช พระองค์ทรงห่วงใยพสกนิกรในภาคตะวันออกเฉียงเหนือที่ประสบกับสภาวะปัญหาภัยแล้ง น้ำที่ใช้ในการอุปโภคบริโภคแก่ประชาชนรวมทั้งการพัฒนาแหล่งน้ำเพื่อบรรเทาความเดือดร้อนในขั้นต้น ต่อมากองทัพบกร่วมกับหน่วยงานของรัฐและเอกชน จัดทำแผนงานหลักเพื่อช่วยเหลือแก้ไขปัญหาการขาดแคลนน้ำในภาคตะวันออกเฉียงเหนือในระยะยาวขึ้น เรียกแผนงานนี้ว่า "โครงการน้ำพระทัยจากในหลวง” ตามพระราชดำริหรือเรียกไปว่า "โครงการอีสานเขียว" เมื่อวันที่ 28 มี.ค. 30 โดยมีกิจกรรมที่สำคัญได้แก่ การพัฒนาแหล่งน้ำ และ การพัฒนาด้านป่าไม้ให้เอื้ออำนวยต่อการอนุรักษ์ดิน และสภาพสิ่งแวดล้อมให้กลับคืนสู่สภาพความอุดมสมบูรณ์แก่ภูมิภาคนี้ จากปัญหาการบุกรุกแผ้วถางที่ทำกินในเขตอุทยานแห่งชาติ และป่าสงวนแห่งชาติ ในพื้นที่จังหวัดสกลนครเป็นไปอย่างกว้างขวาง ทำให้พื้นที่ป่าอุดมสมบูรณ์ถูกทำลายลงอย่างรวดเร็ว รวมทั้งป่าไม้ที่เป็นแหล่งต้นน้ำลำธาร ความเสียหายแก่สภาพพื้นที่ป่าที่เป็นต้นน้ำ ลำธาร อย่างมาก ส่งผลกระทบต่อพื้นที่การเกษตรกรรม และที่อยู่อาศัยของราษฎรที่เข้าไป
บุกรุกแผ้วถางที่ทำกินอยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติภูพาน และป่าสงวนแห่งชาติดงชมภูพาน - ดงกระเฌอ
อันเป็นแหล่งต้นน้ำลำธารที่สำคัญ ทำให้น้ำไหลลงสู่เขื่อนน้ำพุง ทางราชการได้ดำเนินการโดยพยามยามจำกัดพื้นที่ไม่ให้ราษฎรเข้าไปบุกรุกแผ้วถางเพิ่มอีก จากการดำเนินงานอย่างได้ผลทำให้ราษฎรได้รับความเดือดร้อนมาก ครั้นเมื่อสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถเสด็จ ฯ เยี่ยมราษฎรบ้านบ่อเดือนห้า
เมื่อปี 35 นั้น ราษฎรได้ถวายฎีกาขอพระราชทานความช่วยเหลือ ในเรื่องที่ดินทำกิน พระองค์ทรงมี
พระเมตตารับสั่ง ให้หน่วยงานที่รับผิดชอบหาทางช่วยเหลือแก่ราษฎรเหล่านั้น จึงเกิดโครงการจัดหมู่บ้าน
ป่าไม้ดงชมภูพาน - ดงกระเฌอ ขึ้นเพื่อรองรับราษฎรที่จะอพยพออกจากอุทยานแห่งชาติภูพาน แต่พื้นที่ของโครงการฯ มีไม่เพียงพอ ที่จะรองรับราษฎรจากเขตอุทยานแห่งชาติภูพานได้หมด ทางราชการจึงได้ตั้งโครงการ “ หมู่บ้านป่าไม้บ้านบ่อเดือนห้า ” ขึ้นในเขตท้องที่ อ.กุดบาก จว.ส.น. ซึ่งในปัจจุบัน บ.บ่อเดือนห้า ได้ขยายเป็นชุมชน และได้แยกการปกครองท้องที่ออกจาก อ.กุดบาก ยกฐานะขึ้นเป็น กิ่ง อ.ภูพาน จว.ส.น ตั้งแต่ 30 เม.ย.37 และเป็น อ. ภูพาน ตั้งแต่ 17 พ.ย. 40 โดยอยู่ในความรับผิดชอบของโครงการปรับปรุงป่าสงวนแห่งชาติที่ 3 (ป่าดงชมภูพาน-ดงกระเฌอ) จนถึงปัจจุบัน

รายละเอียดโครงการ

พื้นที่ดำเนินการ ประกอบด้วย 4 อำเภอ 21 หมู่บ้าน ดังนี้

อำเภอภูพาน 6 หมู่บ้าน บ.โคกภู ,บ.สร้างค้อ, บ.ผักคำภู ,บ.บาผาง, บ.โพนบก และบ.กกโด่

อำเภอกุดบาก 10 หมู่บ้าน บ.ค้อน้อยหมู่ 4,7, บ.ค้อใหญ่ หมู่ 9,2 ,บ.กุดแฮด,บ.ทรายแก้ว,บ.กุดไห บ.กลาง,บ.ยางโล้น และ บ.บัว

อำเภอพรรณนานิคม 1 หมู่บ้าน บ.ผักคำภู ต.นาใน อ.พรรณานิคม จว.ส.น.

อำเภอคำม่วง จว.กาฬสินธุ์ 4 หมู่บ้าน บ.ดินจี่ หมู่ 1,บ.ห้อยสมอทบ หมู่ 6 , บ.โพน และ บ.เก่าเดื่อ

สมาชิกโครงการ โดยแบ่งเป็น 4 กลุ่มอาชีพ รวมทั้งสิ้น 928 คน ดังนี้
- กลุ่มทอผ้าไหม จำนวน 776 คน
- กลุ่มปลูกหม่อนเลี้ยงไหม จำนวน 118 คน
- กลุ่มปักผ้า จำนวน 21 คน
- กลุ่มจักสาน จำนวน 13 คน
มีผู้ป่วยในพระบรมราชานุเคราะห์ จำนวน 18 ราย

ผลการดำเนินงาน
ก. ขั้นการเตรียมการ/วางแผน ประสานงานและแสวงหาความร่วมมือทุกส่วน และกำหนดพื้นที่ดำเนินการ พร้อมทั้งวางแผนแบ่งมอบความรับผิดชอบให้กับหน่วยงานที่รับผิดชอบอย่างชัดเจน เพื่อให้การดำเนินการเป็นไปอย่างเรียบร้อย และประสานสอดคล้องกัน ข. ขั้นการปฏิบัติการ/ดำเนินการ จัดตั้งประธานกลุ่ม และผู้ประสานงานในแต่ละกลุ่มกิจกรรมของสมาชิกแต่ละหมู่บ้าน เพื่อประสานงานและติดกับเจ้าหน้าที่ที่รับผิดชอบโครงการ ฯ

กรมแผนที่ทหาร ถนนกัลยาณไมตรี แขวงพระบรมมหาราชวัง เขตพระนคร กรุงเทพฯ 10200

Royal Thai Survey Department Kalayanamaitri Rd. Phra Borommaha Ratchawang Pranakron Bangkok Thailand 10200